5. Pārāyanavaggo

Vatthugāthā

982.

Kosalānaṃ purā rammā, agamā dakkhiṇāpathaṃ;

Ākiñcaññaṃ patthayāno, brāhmaṇo mantapāragū.

983.

So assakassa visaye, aḷakassa [muḷakassa (syā.), mūḷhakassa (ka.), maḷakassa (niddesa)] samāsane;

Vasi godhāvarīkūle, uñchena ca phalena ca.

984.

Tasseva upanissāya, gāmo ca vipulo ahu;

Tato jātena āyena, mahāyaññamakappayi.

985.

Mahāyaññaṃ yajitvāna, puna pāvisi assamaṃ;

Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo.

986.

Ugghaṭṭapādo tasito [tassito (ka.)], paṅkadanto rajassiro;

So ca naṃ upasaṅkamma, satāni pañca yācati.

987.

Tamenaṃ bāvarī disvā, āsanena nimantayi;

Sukhañca kusalaṃ pucchi, idaṃ vacanamabravi.

988.

‘‘Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ, sabbaṃ visajjitaṃ mayā;

Anujānāhi me brahme, natthi pañcasatāni me’’.

989.

这是巴利语原文及其中文直译：
Pārāyanavaggo
彼岸品
Vatthugāthā
序偈
Kosalānaṃ purā rammā, agamā dakkhiṇāpathaṃ;
Ākiñcaññaṃ patthayāno, brāhmaṇo mantapāragū.
从可爱的拘萨罗城，他前往南方；
渴望无所有，这位通晓咒语的婆罗门。
So assakassa visaye, aḷakassa samāsane;
Vasi godhāvarīkūle, uñchena ca phalena ca.
他在阿沙卡地区，阿拉卡附近；
住在瞿陀婆利河岸，靠拾穗和果实为生。
Tasseva upanissāya, gāmo ca vipulo ahu;
Tato jātena āyena, mahāyaññamakappayi.
依靠他，一个大村庄形成；
用由此产生的收入，他举行了大祭祀。
Mahāyaññaṃ yajitvāna, puna pāvisi assamaṃ;
Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo.
完成大祭祀后，他又回到隐居处；
当他刚回到那里，另一个婆罗门来了。
Ugghaṭṭapādo tasito, paṅkadanto rajassiro;
So ca naṃ upasaṅkamma, satāni pañca yācati.
脚步疲惫口渴，牙齿沾泥头蓬乱；
他走近他，乞求五百（钱）。
Tamenaṃ bāvarī disvā, āsanena nimantayi;
Sukhañca kusalaṃ pucchi, idaṃ vacanamabravi.
巴瓦利看到他，邀请他就座；
询问他的安康，说了这番话。
''Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ, sabbaṃ visajjitaṃ mayā;
Anujānāhi me brahme, natthi pañcasatāni me''.
"我所有可以布施的东西，都已经施舍完了；
请原谅我，婆罗门，我没有五百（钱）给你。"



‘‘Sace me yācamānassa, bhavaṃ nānupadassati;

Sattame divase tuyhaṃ, muddhā phalatu sattadhā’’.

990.

Abhisaṅkharitvā kuhako, bheravaṃ so akittayi;

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, bāvarī dukkhito ahu.

991.

Ussussati anāhāro, sokasallasamappito;

Athopi evaṃ cittassa, jhāne na ramatī mano.

992.

Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā, devatā atthakāminī;

Bāvariṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabravi.

993.

‘‘Na so muddhaṃ pajānāti, kuhako so dhanatthiko;

Muddhani muddhapāte vā, ñāṇaṃ tassa na vijjati’’.

994.

‘‘Bhotī carahi jānāsi, taṃ me akkhāhi pucchitā;

Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ suṇoma vaco tava’’.

995.

‘‘Ahampetaṃ na jānāmi, ñāṇamettha na vijjati;

Muddhani muddhādhipāte ca, jinānaṃ hettha [muddhaṃ muddhādhipāto ca, jinānaṃ heta (sī. syā. pī.)] dassanaṃ’’.

996.

以下是巴利语原文及其中文直译：
''Sace me yācamānassa, bhavaṃ nānupadassati;
Sattame divase tuyhaṃ, muddhā phalatu sattadhā''.
"如果你不给我所求之物，
第七天你的头将裂为七块。"
Abhisaṅkharitvā kuhako, bheravaṃ so akittayi;
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, bāvarī dukkhito ahu.
那骗子精心设计，说出可怕的话；
听到他的话，巴瓦利感到痛苦。
Ussussati anāhāro, sokasallasamappito;
Athopi evaṃ cittassa, jhāne na ramatī mano.
他不吃不喝，被悲伤之箭所刺；
即使在这种状态下，他的心也无法在禅定中安住。
Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā, devatā atthakāminī;
Bāvariṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabravi.
看到他惊恐痛苦，一位善意的天神；
走近巴瓦利，说了这番话。
''Na so muddhaṃ pajānāti, kuhako so dhanatthiko;
Muddhani muddhapāte vā, ñāṇaṃ tassa na vijjati''.
"他不知道头（的真正含义），他是个贪财的骗子；
关于头或头裂，他没有真正的知识。"
''Bhotī carahi jānāsi, taṃ me akkhāhi pucchitā;
Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ suṇoma vaco tava''.
"那么，尊者，你知道吗？请告诉我；
关于头和头裂，我们愿听你的解释。"
''Ahampetaṃ na jānāmi, ñāṇamettha na vijjati;
Muddhani muddhādhipāte ca, jinānaṃ hettha dassanaṃ''.
"我也不知道，我没有这方面的知识；
关于头和头裂，这是胜者（佛陀）的见解。"



‘‘Atha ko carahi jānāti, asmiṃ pathavimaṇḍale [puthavimaṇḍale (sī. pī.)];

Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ me akkhāhi devate’’.

997.

‘‘Purā kapilavatthumhā, nikkhanto lokanāyako;

Apacco okkākarājassa, sakyaputto pabhaṅkaro.

998.

‘‘So hi brāhmaṇa sambuddho, sabbadhammāna pāragū;

Sabbābhiññābalappatto, sabbadhammesu cakkhumā;

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhikkhaye.

999.

‘‘Buddho so bhagavā loke, dhammaṃ deseti cakkhumā;

Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu, so te taṃ byākarissati’’.

1000.

Sambuddhoti vaco sutvā, udaggo bāvarī ahu;

Sokassa tanuko āsi, pītiñca vipulaṃ labhi.

1001.

So bāvarī attamano udaggo, taṃ devataṃ pucchati vedajāto;

‘‘Katamamhi gāme nigamamhi vā pana, katamamhi vā janapade lokanātho;

Yattha gantvāna passemu [gantvā namassemu (sī. syā. pī.

以下是巴利语原文及其中文直译：
''Atha ko carahi jānāti, asmiṃ pathavimaṇḍale;
Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ me akkhāhi devate''.
"那么在这个世界上谁知道呢？
关于头和头裂，请告诉我，天神。"
''Purā kapilavatthumhā, nikkhanto lokanāyako;
Apacco okkākarājassa, sakyaputto pabhaṅkaro.
"从迦毗罗卫城出来的世界导师；
乌克卡卡王的后裔，释迦之子，光明的创造者。
''So hi brāhmaṇa sambuddho, sabbadhammāna pāragū;
Sabbābhiññābalappatto, sabbadhammesu cakkhumā;
Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhikkhaye.
"他确实是正等正觉者，婆罗门，一切法的通达者；
获得一切神通力，对一切法具有洞察力；
达到一切业的灭尽，在执着消除中解脱。
''Buddho so bhagavā loke, dhammaṃ deseti cakkhumā;
Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu, so te taṃ byākarissati''.
"他是世间的佛陀，世尊，具有洞察力的法的宣说者；
你去问他吧，他会为你解答。"
Sambuddhoti vaco sutvā, udaggo bāvarī ahu;
Sokassa tanuko āsi, pītiñca vipulaṃ labhi.
听到"正等正觉"这个词，巴瓦利欣喜若狂；
他的悲伤减轻了，获得了巨大的喜悦。
So bāvarī attamano udaggo, taṃ devataṃ pucchati vedajāto;
''Katamamhi gāme nigamamhi vā pana, katamamhi vā janapade lokanātho;
Yattha gantvāna passemu [gantvā namassemu (sī. syā. pī.
巴瓦利心满意足，兴高采烈，充满喜悦地问那位天神；
"在哪个村庄，哪个城镇，或者哪个地区，世界的导师在那里；
我们去哪里才能见到[礼拜]

)], sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ’’ [dvipaduttamaṃ (sī. syā. pī.)],.

1002.

‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto vidhuro anāsavo, muddhādhipātassa vidū narāsabho’’.

1003.

Tato āmantayī sisse, brāhmaṇe mantapārage;

‘‘Etha māṇavā akkhissaṃ, suṇātha vacanaṃ mama.

1004.

‘‘Yasseso dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;

Svājja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto;

Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ, passavho dvipaduttamaṃ’’.

1005.

‘‘Kathaṃ carahi jānemu, disvā buddhoti brāhmaṇa;

Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu taṃ mayaṃ’’.

1006.

‘‘Āgatāni hi mantesu, mahāpurisalakkhaṇā;

Dvattiṃsāni ca [dvittiṃsā ca (sī. syā. pī.), dvittiṃsa tāni (?)] byākkhātā, samattā anupubbaso.

1007.

)], sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ’’ [dvipaduttamaṃ (sī. syā. pī.)],.


这是对应的直译：
巴利语：
''Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;
So sakyaputto vidhuro anāsavo, muddhādhipātassa vidū narāsabho''.
汉语：
"胜者在舍卫城的憍萨罗宫殿中，具有广大智慧，最优秀的智者；
他是释迦之子，无与伦比，无漏，头顶有肉髻的知者，人中之牛。"
巴利语：
Tato āmantayī sisse, brāhmaṇe mantapārage;
''Etha māṇavā akkhissaṃ, suṇātha vacanaṃ mama.
汉语：
然后他召集弟子们，精通咒语的婆罗门们；
"来吧，年轻人们，我将告诉你们，请听我的话。
巴利语：
''Yasseso dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;
Svājja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto;
Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ, passavho dvipaduttamaṃ''.
汉语：
"他在世间难得出现，不经常显现；
今天他出现在世间，被称为正等觉者；
快去舍卫城，去看那两足尊。"
巴利语：
''Kathaṃ carahi jānemu, disvā buddhoti brāhmaṇa;
Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu taṃ mayaṃ''.
汉语：
"那么，婆罗门啊，我们如何知道见到的是佛陀呢？
请告诉我们这些不知道的人，我们如何才能认出他。"
巴利语：
''Āgatāni hi mantesu, mahāpurisalakkhaṇā;
Dvattiṃsāni ca byākkhātā, samattā anupubbaso.
汉语：
"在咒语中确实提到了大人相；
三十二相被详细解释，完整地按顺序。



‘‘Yassete honti gattesu, mahāpurisalakkhaṇā;

Dveyeva tassa gatiyo, tatiyā hi na vijjati.

1008.

‘‘Sace agāraṃ āvasati [ajjhāvasati (ka.)], vijeyya pathaviṃ imaṃ;

Adaṇḍena asatthena, dhammenamanusāsati.

1009.

‘‘Sace ca so pabbajati, agārā anagāriyaṃ;

Vivaṭṭacchado [vivattachaddo (sī.)] sambuddho, arahā bhavati anuttaro.

1010.

‘‘Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ, mante sisse punāpare;

Muddhaṃ muddhādhipātañca, manasāyeva pucchatha.

1011.

‘‘Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati;

Manasā pucchite pañhe, vācāya vissajessati’’.

1012.

Bāvarissa vaco sutvā, sissā soḷasa brāhmaṇā;

Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū.

1013.

Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako;

Todeyyakappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito.

1014.

这是对应的直译：
巴利语：
''Yassete honti gattesu, mahāpurisalakkhaṇā;
Dveyeva tassa gatiyo, tatiyā hi na vijjati.
汉语：
"谁身上有这些大人相；
他只有两种去处，第三种是不存在的。
巴利语：
''Sace agāraṃ āvasati, vijeyya pathaviṃ imaṃ;
Adaṇḍena asatthena, dhammenamanusāsati.
汉语：
"如果他住在家中，他将征服这大地；
不用棍棒，不用武器，他将以法治理。
巴利语：
''Sace ca so pabbajati, agārā anagāriyaṃ;
Vivaṭṭacchado sambuddho, arahā bhavati anuttaro.
汉语：
"如果他出家，从在家到无家；
他将成为揭开遮蔽的正等觉者，成为无上的阿罗汉。
巴利语：
''Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ, mante sisse punāpare;
Muddhaṃ muddhādhipātañca, manasāyeva pucchatha.
汉语：
"出身、种姓和相貌，咒语和弟子们，
头顶和头顶的肉髻，你们要用心去问。
巴利语：
''Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati;
Manasā pucchite pañhe, vācāya vissajessati''.
汉语：
"如果他是无障碍的见者，如果他将成为佛陀；
对于心中所问的问题，他将用言语回答。"
巴利语：
Bāvarissa vaco sutvā, sissā soḷasa brāhmaṇā;
Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū.
汉语：
听了婆婆利的话，十六位婆罗门弟子；
阿耆多、帝须弥勒、富楼那，还有弥勒。
巴利语：
Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako;
Todeyyakappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito.
汉语：
度多迦、优波私婆，还有难陀和醯摩迦；
托提耶、迦婆两人，以及智者阇都羯尼。



Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;

Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.

1015.

Paccekagaṇino sabbe, sabbalokassa vissutā;

Jhāyī jhānaratā dhīrā, pubbavāsanavāsitā.

1016.

Bāvariṃ abhivādetvā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;

Jaṭājinadharā sabbe, pakkāmuṃ uttarāmukhā.

1017.

Aḷakassa patiṭṭhānaṃ, purimāhissatiṃ [purimaṃ māhissatiṃ (sī. pī.), puraṃ māhissatiṃ (syā.)] tadā;

Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ, vedisaṃ vanasavhayaṃ.

1018.

Kosambiñcāpi sāketaṃ, sāvatthiñca puruttamaṃ;

Setabyaṃ kapilavatthuṃ, kusinārañca mandiraṃ.

1019.

Pāvañca bhoganagaraṃ, vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ;

Pāsāṇakaṃ cetiyañca, ramaṇīyaṃ manoramaṃ.

1020.

Tasitovudakaṃ sītaṃ, mahālābhaṃva vāṇijo;

Chāyaṃ ghammābhitattova, turitā pabbatamāruhuṃ.

1021.

这是对应的直译：
巴利语：
Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;
Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.
汉语：
跋陀罗菟陀和优陀耶，还有婆罗门波娑罗；
聪明的摩伽罗阇，以及大仙人宾耆耶。
巴利语：
Paccekagaṇino sabbe, sabbalokassa vissutā;
Jhāyī jhānaratā dhīrā, pubbavāsanavāsitā.
汉语：
他们都是各自的团体领袖，在整个世界都有名望；
是禅修者，喜爱禅定，有智慧，受过往习气的熏陶。
巴利语：
Bāvariṃ abhivādetvā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;
Jaṭājinadharā sabbe, pakkāmuṃ uttarāmukhā.
汉语：
向婆婆利致敬后，又右绕他；
他们都披着结髻和鹿皮，朝北方出发。
巴利语：
Aḷakassa patiṭṭhānaṃ, purimāhissatiṃ tadā;
Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ, vedisaṃ vanasavhayaṃ.
汉语：
当时阿拉卡的根据地，前马希沙提；
还有郁只尼、瞿那陀、毗提舍和森林之城。
巴利语：
Kosambiñcāpi sāketaṃ, sāvatthiñca puruttamaṃ;
Setabyaṃ kapilavatthuṃ, kusinārañca mandiraṃ.
汉语：
还有拘睒弥、娑鸡多，以及最高的城市舍卫城；
还有设多毗耶、迦毗罗卫城，以及拘尸那罗的宫殿。
巴利语：
Pāvañca bhoganagaraṃ, vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ;
Pāsāṇakaṃ cetiyañca, ramaṇīyaṃ manoramaṃ.
汉语：
还有波婆富裕之城，毗舍离和摩揭陀城；
还有石塔和塔庙，令人愉悦，令心欢喜。
巴利语：
Tasitovudakaṃ sītaṃ, mahālābhaṃva vāṇijo;
Chāyaṃ ghammābhitattova, turitā pabbatamāruhuṃ.
汉语：
如口渴者渴望凉水，如商人渴望大利；
如被炎热所烧者渴望阴凉，他们急忙登上山。



Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;

Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti, sīhova nadatī vane.

1022.

Ajito addasa buddhaṃ, sataraṃsiṃ [vītaraṃsiṃva (syā.), sataraṃsīva (ka.), pītaraṃsīva (niddesa)] va bhāṇumaṃ;

Candaṃ yathā pannarase, pāripūriṃ upāgataṃ.

1023.

Athassa gatte disvāna, paripūrañca byañjanaṃ;

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, manopañhe apucchatha.

1024.

‘‘Ādissa jammanaṃ [jappanaṃ (ka.)] brūhi, gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ [brūhissa lakkhaṇaṃ (niddesa)];

Mantesu pāramiṃ brūhi, kati vāceti brāhmaṇo’’.

1025.

‘‘Vīsaṃ vassasataṃ āyu, so ca gottena bāvarī;

Tīṇissa lakkhaṇā gatte, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

1026.

‘‘Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe;

Pañcasatāni vāceti, sadhamme pāramiṃ gato’’.

1027.

这是对应的直译：
巴利语：
Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti, sīhova nadatī vane.
汉语：
那时，世尊被比丘僧团围绕；
为比丘们讲法，如狮子在林中吼叫。
巴利语：
Ajito addasa buddhaṃ, sataraṃsiṃ va bhāṇumaṃ;
Candaṃ yathā pannarase, pāripūriṃ upāgataṃ.
汉语：
阿耆多看见了佛陀，如百道光芒的太阳；
如十五日的满月，圆满无缺。
巴利语：
Athassa gatte disvāna, paripūrañca byañjanaṃ;
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, manopañhe apucchatha.
汉语：
然后看到他的身体，和圆满的相好；
站在一旁欢喜地，心中想问的问题就问了。
巴利语：
''Ādissa jammanaṃ brūhi, gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ;
Mantesu pāramiṃ brūhi, kati vāceti brāhmaṇo''.
汉语：
"请说他的出生，请说他的种姓和相貌；
请说他在咒语上的精通，这位婆罗门教授多少？"
巴利语：
''Vīsaṃ vassasataṃ āyu, so ca gottena bāvarī;
Tīṇissa lakkhaṇā gatte, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.
汉语：
"他的寿命是一百二十岁，他的种姓是婆婆利；
他身上有三种相貌，他精通三吠陀。
巴利语：
''Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe;
Pañcasatāni vāceti, sadhamme pāramiṃ gato''.
汉语：
"在相貌学、传说、词典和仪式方面，
他教授五百（学生），在正法上已达到究竟。"



‘‘Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ, bāvarissa naruttama;

Kaṅkhacchida [taṇhacchida (bahūsu)] pakāsehi, mā no kaṅkhāyitaṃ ahu’’.

1028.

‘‘Mukhaṃ jivhāya chādeti, uṇṇassa bhamukantare;

Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ, evaṃ jānāhi māṇava’’.

1029.

Pucchañhi kiñci asuṇanto, sutvā pañhe viyākate;

Vicinteti jano sabbo, vedajāto katañjalī.

1030.

‘‘Ko nu devo vā brahmā vā, indo vāpi sujampati;

Manasā pucchite pañhe, kametaṃ paṭibhāsati.

1031.

‘‘Muddhaṃ muddhādhipātañca, bāvarī paripucchati;

Taṃ byākarohi bhagavā, kaṅkhaṃ vinaya no ise’’.

1032.

‘‘Avijjā muddhāti jānāhi, vijjā muddhādhipātinī;

Saddhāsatisamādhīhi, chandavīriyena saṃyutā’’.

1033.

Tato vedena mahatā, santhambhitvāna māṇavo;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, pādesu sirasā pati.

1034.

这是对应的直译：
巴利语：
''Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ, bāvarissa naruttama;
Kaṅkhacchida pakāsehi, mā no kaṅkhāyitaṃ ahu''.
汉语：
"最尊贵的人啊，请详细说明婆婆利的相貌；
请消除我们的疑惑，不要让我们有疑虑。"
巴利语：
''Mukhaṃ jivhāya chādeti, uṇṇassa bhamukantare;
Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ, evaṃ jānāhi māṇava''.
汉语：
"他能用舌头覆盖整个脸，眉间有白毫；
他的隐秘处被包裹，年轻人，你要这样知道。"
巴利语：
Pucchañhi kiñci asuṇanto, sutvā pañhe viyākate;
Vicinteti jano sabbo, vedajāto katañjalī.
汉语：
虽然没有听到任何问题，但听到了问题的回答；
所有人都在思考，欢喜地合掌。
巴利语：
''Ko nu devo vā brahmā vā, indo vāpi sujampati;
Manasā pucchite pañhe, kametaṃ paṭibhāsati.
汉语：
"是哪位天神、梵天，还是帝释天主；
对心中所问的问题，是谁在回答？"
巴利语：
''Muddhaṃ muddhādhipātañca, bāvarī paripucchati;
Taṃ byākarohi bhagavā, kaṅkhaṃ vinaya no ise''.
汉语：
"婆婆利问到头顶和头顶的肉髻；
请解答吧，世尊，仙人啊，请消除我们的疑惑。"
巴利语：
''Avijjā muddhāti jānāhi, vijjā muddhādhipātinī;
Saddhāsatisamādhīhi, chandavīriyena saṃyutā''.
汉语：
"要知道无明是头顶，明是头顶的肉髻；
与信、念、定相应，以及欲和精进。"
巴利语：
Tato vedena mahatā, santhambhitvāna māṇavo;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, pādesu sirasā pati.
汉语：
然后，年轻人以极大的喜悦，振作起来；
整理好鹿皮衣，以头礼拜佛陀的双足



‘‘Bāvarī brāhmaṇo bhoto, saha sissehi mārisa;

Udaggacitto sumano, pāde vandati cakkhuma’’.

1035.

‘‘Sukhito bāvarī hotu, saha sissehi brāhmaṇo;

Tvañcāpi sukhito hohi, ciraṃ jīvāhi māṇava.

1036.

‘‘Bāvarissa ca tuyhaṃ vā, sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ;

Katāvakāsā pucchavho, yaṃ kiñci manasicchatha’’.

1037.

Sambuddhena katokāso, nisīditvāna pañjalī;

Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ, tattha pucchi tathāgataṃ.

Vatthugāthā niṭṭhitā.

1. Ajitamāṇavapucchā

1038.

‘‘Kenassu nivuto loko, (iccāyasmā ajito)

Kenassu nappakāsati;

Kissābhilepanaṃ brūsi, kiṃsu tassa mahabbhayaṃ’’.

1039.

‘‘Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā)

Vevicchā pamādā nappakāsati;

Jappābhilepanaṃ brūmi, dukkhamassa mahabbhayaṃ’’.

1040.

这是对应的直译：
巴利语：
''Bāvarī brāhmaṇo bhoto, saha sissehi mārisa;
Udaggacitto sumano, pāde vandati cakkhuma''.
汉语：
"尊者啊，婆婆利婆罗门和他的弟子们；
心情愉悦，心意满足，礼拜您的双足，具眼者。"
巴利语：
''Sukhito bāvarī hotu, saha sissehi brāhmaṇo;
Tvañcāpi sukhito hohi, ciraṃ jīvāhi māṇava.
汉语：
"愿婆婆利婆罗门和他的弟子们快乐；
你也要快乐，年轻人，愿你长寿。
巴利语：
''Bāvarissa ca tuyhaṃ vā, sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ;
Katāvakāsā pucchavho, yaṃ kiñci manasicchatha''.
汉语：
"无论是婆婆利的还是你的，或是所有人的一切疑问；
我已给予机会，请问吧，任何你们心中想问的。"
巴利语：
Sambuddhena katokāso, nisīditvāna pañjalī;
Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ, tattha pucchi tathāgataṃ.
汉语：
得到正觉者的允许，坐下并合掌；
阿耆多在那里问了如来第一个问题。
巴利语：
Vatthugāthā niṭṭhitā.
汉语：
序偈结束。
巴利语：
Ajitamāṇavapucchā
汉语：
阿耆多学童的问题
巴利语：
''Kenassu nivuto loko, (iccāyasmā ajito)
Kenassu nappakāsati;
Kissābhilepanaṃ brūsi, kiṃsu tassa mahabbhayaṃ''.
汉语：
"世界被什么覆盖，（尊者阿耆多如是说）
因什么而不明朗；
您说什么是污染，什么是它的大恐惧？"
巴利语：
''Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā)
Vevicchā pamādā nappakāsati;
Jappābhilepanaṃ brūmi, dukkhamassa mahabbhayaṃ''.
汉语：
"世界被无明覆盖，（世尊对阿耆多说）
因吝啬和放逸而不明朗；
我说渴爱是污染，苦是它的大恐惧。"



‘‘Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito)

Sotānaṃ kiṃ nivāraṇaṃ;

Sotānaṃ saṃvaraṃ brūhi, kena sotā pidhiyyare’’ [pithiyyare (sī. syā. pī.), pithīyare (sī. aṭṭha.), pidhīyare (?)].

1041.

‘‘Yāni sotāni lokasmiṃ, (ajitāti bhagavā)

Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;

Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhiyyare’’.

1042.

‘‘Paññā ceva sati yañca [satī ceva (sī.), satī ca (syā.), satī cāpi (pī. niddesa), sati cāpi (niddesa)], (iccāyasmā ajito)

Nāmarūpañca mārisa;

Etaṃ me puṭṭho pabrūhi, katthetaṃ uparujjhati’’.

1043.

‘‘Yametaṃ pañhaṃ apucchi, ajita taṃ vadāmi te;

Yattha nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati;

Viññāṇassa nirodhena, etthetaṃ uparujjhati’’.

1044.

‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idha;

Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisa’’.

1045.

这是对应的直译：
巴利语：
''Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito)
Sotānaṃ kiṃ nivāraṇaṃ;
Sotānaṃ saṃvaraṃ brūhi, kena sotā pidhiyyare''.
汉语：
"诸流遍处流动，（尊者阿耆多如是说）
什么是诸流的阻碍；
请说诸流的防护，以什么诸流被遮蔽？"
巴利语：
''Yāni sotāni lokasmiṃ, (ajitāti bhagavā)
Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;
Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhiyyare''.
汉语：
"世间的诸流，（世尊对阿耆多说）
念是它们的阻碍；
我说诸流的防护，以慧它们被遮蔽。"
巴利语：
''Paññā ceva sati yañca, (iccāyasmā ajito)
Nāmarūpañca mārisa;
Etaṃ me puṭṭho pabrūhi, katthetaṃ uparujjhati''.
汉语：
"慧和念，（尊者阿耆多如是说）
以及名色，尊者；
请回答我的问题，这在哪里灭尽？"
巴利语：
''Yametaṃ pañhaṃ apucchi, ajita taṃ vadāmi te;
Yattha nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati;
Viññāṇassa nirodhena, etthetaṃ uparujjhati''.
汉语：
"你所问的这个问题，阿耆多，我告诉你；
在哪里名和色，无余地灭尽；
由于识的灭尽，在这里它灭尽。"
巴利语：
''Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idha;
Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisa''.
汉语：
"那些已了知法的人，和那些众多在此修学的人；
请告诉我他们的行为，尊者，我问你。"



‘‘Kāmesu nābhigijjheyya, manasānāvilo siyā;

Kusalo sabbadhammānaṃ, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

Ajitamāṇavapucchā paṭhamā niṭṭhitā.

2. Tissametteyyamāṇavapucchā

1046.

‘‘Kodha santusito loke, (iccāyasmā tissametteyyo)

Kassa no santi iñjitā;

Ko ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati [limpati (ka.)];

Kaṃ brūsi mahāpurisoti, ko idha sibbinimaccagā’’.

1047.

‘‘Kāmesu brahmacariyavā, (metteyyāti bhagavā)

Vītataṇho sadā sato;

Saṅkhāya nibbuto bhikkhu, tassa no santi iñjitā.

1048.

‘‘So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati;

Taṃ brūmi mahāpurisoti, so idha sibbinimaccagā’’ti.

Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā niṭṭhitā.

3. Puṇṇakamāṇavapucchā

1049.

‘‘Anejaṃ mūladassāviṃ, (iccāyasmā puṇṇako)

Atthi [atthī (syā.

这是对应的直译：
巴利语：
''Kāmesu nābhigijjheyya, manasānāvilo siyā;
Kusalo sabbadhammānaṃ, sato bhikkhu paribbaje''ti.
汉语：
"不应贪恋欲乐，心应保持清净；
善巧于一切法，具念的比丘应游行。"
巴利语：
Ajitamāṇavapucchā paṭhamā niṭṭhitā.
汉语：
阿耆多学童的问题第一个结束。
巴利语：
2. Tissametteyyamāṇavapucchā
汉语：
2. 帝须弥勒学童的问题
巴利语：
''Kodha santusito loke, (iccāyasmā tissametteyyo)
Kassa no santi iñjitā;
Ko ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati;
Kaṃ brūsi mahāpurisoti, ko idha sibbinimaccagā''.
汉语：
"谁在这世上知足，（尊者帝须弥勒如是说）
谁没有动摇；
谁了知两端，以智慧不执著中间；
您称谁为大人，谁在此超越了缝合？"
巴利语：
''Kāmesu brahmacariyavā, (metteyyāti bhagavā)
Vītataṇho sadā sato;
Saṅkhāya nibbuto bhikkhu, tassa no santi iñjitā.
汉语：
"在欲中保持梵行，（世尊对弥勒说）
离贪常具念；
比丘经思虑而寂灭，他没有动摇。
巴利语：
''So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati;
Taṃ brūmi mahāpurisoti, so idha sibbinimaccagā''ti.
汉语：
"他了知两端，以智慧不执著中间；
我称他为大人，他在此超越了缝合。"
巴利语：
Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā niṭṭhitā.
汉语：
帝须弥勒学童的问题第二个结束。
巴利语：
3. Puṇṇakamāṇavapucchā
汉语：
3. 富楼那迦学童的问题
巴利语：
''Anejaṃ mūladassāviṃ, (iccāyasmā puṇṇako)
Atthi
汉语：
"看到根源而不动，（尊者富楼那迦如是说）
是否存在"

)] pañhena āgamaṃ;

Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;

Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.

1050.

‘‘Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā)

Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;

Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, āsīsamānā puṇṇaka itthattaṃ [itthabhāvaṃ (sī. syā.)];

Jaraṃ sitā yaññamakappayiṃsu’’.

1051.

‘‘Ye kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako)

Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;

Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, kaccissu te bhagavā yaññapathe appamattā;

Atāruṃ jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.

1052.

‘‘Āsīsanti thomayanti, abhijappanti juhanti; (Puṇṇakāti bhagavā)

Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṃ, te yājayogā bhavarāgarattā;

Nātariṃsu jātijaranti brūmi’’.

1053.

)] pañhena āgamaṃ;

Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;

Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.


以下是巴利语原文及其中文直译:
pañhena āgamaṃ;
我带着问题而来;
Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;
仙人们、人类、刹帝利、婆罗门依靠什么而为诸神
Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ''.
在这广大世界中准备祭祀?世尊啊,我问你这个,请告诉我。
''Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā)
世尊说:"蓬那迦啊,凡是这些仙人、人类、
Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;
刹帝利、婆罗门为诸神
Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, āsīsamānā puṇṇaka itthattaṃ [itthabhāvaṃ (sī. syā.)];
在这广大世界中准备祭祀,蓬那迦啊,他们希望获得此世的存在;
Jaraṃ sitā yaññamakappayiṃsu''.
依靠老年,他们准备祭祀。"
''Ye kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako)
尊者蓬那迦说:"凡是这些仙人、人类、
Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ;
刹帝利、婆罗门为诸神
Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, kaccissu te bhagavā yaññapathe appamattā;
在这广大世界中准备祭祀,世尊啊,他们是否在祭祀道路上不放逸;
Atāruṃ jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ''.
尊者啊,他们是否度过了生与老?世尊啊,我问你这个,请告诉我。"
''Āsīsanti thomayanti, abhijappanti juhanti; (Puṇṇakāti bhagavā)
世尊说:"蓬那迦啊,他们希望、赞颂、咏诵、供奉;
Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṃ, te yājayogā bhavarāgarattā;
他们因贪求利益而咏诵欲望,这些从事祭祀的人被有之欲染着;
Nātariṃsu jātijaranti brūmi''.
我说他们没有度过生与老。"



‘‘Te ce nātariṃsu yājayogā, (iccāyasmā puṇṇako)

Yaññehi jātiñca jarañca mārisa;

Atha ko carahi devamanussaloke, atāri jātiñca jarañca mārisa;

Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.

1054.

‘‘Saṅkhāya lokasmi paroparāni [parovarāni (sī. syā.)], (puṇṇakāti bhagavā)

Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke;

Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī’’ti.

Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā niṭṭhitā.

4. Mettagūmāṇavapucchā

1055.

‘‘Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā mettagū)

Maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ;

Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, ye keci lokasmimanekarūpā’’.

1056.

‘‘Dukkhassa ve maṃ pabhavaṃ apucchasi, (mettagūti bhagavā)

Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ;

Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā.

1057.

以下是巴利语原文及其中文直译:
''Te ce nātariṃsu yājayogā, (iccāyasmā puṇṇako)
尊者蓬那迦说:"如果这些从事祭祀的人
Yaññehi jātiñca jarañca mārisa;
通过祭祀没有度过生与老,尊者啊;
Atha ko carahi devamanussaloke, atāri jātiñca jarañca mārisa;
那么现在在天神和人类的世界中,谁度过了生与老,尊者啊;
Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ''.
我问你这个,世尊啊,请告诉我。"
''Saṅkhāya lokasmi paroparāni [parovarāni (sī. syā.)], (puṇṇakāti bhagavā)
世尊说:"蓬那迦啊,在世间了知高低(或:前后),
Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke;
在任何世间中没有动摇,
Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī''ti.
寂静、无烟、无苦、无欲,我说他度过了生与老。"
Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā niṭṭhitā.
蓬那迦学童的问题,第三个结束。
Mettagūmāṇavapucchā
梅塔古学童的问题
''Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā mettagū)
尊者梅塔古说:"我问你,世尊啊,请告诉我,
Maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ;
我认为你是通达吠陀、修养完善的人;
Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, ye keci lokasmimanekarūpā''.
这些多种形式的苦从何而来,凡是在世间的?"
''Dukkhassa ve maṃ pabhavaṃ apucchasi, (mettagūti bhagavā)
世尊说:"梅塔古啊,你确实问我苦的起源,
Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ;
我将如实告诉你;
Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā.
一切苦的根源是执著,凡是在世间的多种形式的。



‘‘Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando;

Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’.

1058.

‘‘Yaṃ taṃ apucchimha akittayī no, aññaṃ taṃ pucchāma [pucchāmi (sī. pī.)] tadiṅgha brūhi;

Kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ, jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca;

Taṃ me muni sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’.

1059.

‘‘Kittayissāmi te dhammaṃ, (mettagūti bhagavā)

Diṭṭhe dhamme anītihaṃ;

Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.

1060.

‘‘Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṃ;

Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.

1061.

‘‘Yaṃ kiñci sampajānāsi, (mettagūti bhagavā)

Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;

Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭṭhe.

1062.

以下是巴利语原文及其中文直译:
''Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando;
无知者造作执著,愚人一再遭受苦难;
Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī''.
因此,了知者不应造作执著,观察苦的生起和根源。"
''Yaṃ taṃ apucchimha akittayī no, aññaṃ taṃ pucchāma [pucchāmi (sī. pī.)] tadiṅgha brūhi;
"我们问你的,你已回答了,现在我们问你另一个问题,请告诉我们;
Kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ, jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca;
智者如何度过暴流、生、老、忧愁和悲叹?
Taṃ me muni sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo''.
牟尼啊,请善为我解释,因为你已了知这法。"
''Kittayissāmi te dhammaṃ, (mettagūti bhagavā)
世尊说:"梅塔古啊,我将为你宣说法,
Diṭṭhe dhamme anītihaṃ;
在现法中非传闻的;
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ''.
了知它后正念而行,可度过世间的执著。"
''Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṃ;
"大仙啊,我欢喜那最上之法;
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ''.
了知它后正念而行,可度过世间的执著。"
''Yaṃ kiñci sampajānāsi, (mettagūti bhagavā)
世尊说:"梅塔古啊,凡你所了知的,
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;
上、下、横及中间;
Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭhe.
对这些的喜爱和执著,驱除它们,意识不应住于有。



‘‘Evaṃvihārī sato appamatto, bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni;

Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca, idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ’’.

1063.

‘‘Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ;

Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo.

1064.

‘‘Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṃ, ye tvaṃ muni aṭṭhitaṃ ovadeyya;

Taṃ taṃ namassāmi samecca nāga, appeva maṃ bhagavā aṭṭhitaṃ ovadeyya’’.

1065.

‘‘Yaṃ brāhmaṇaṃ vedagumābhijaññā, akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ;

Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho.

1066.

‘‘Vidvā ca yo [so (sī. syā. pī.)] vedagū naro idha, bhavābhave saṅgamimaṃ visajja;

So vītataṇho anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī’’ti.

Mettagūmāṇavapucchā catutthī niṭṭhitā.

5. Dhotakamāṇavapucchā

1067.



‘‘Evaṃvihārī sato appamatto, bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni;

Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca, idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ’’.


我将逐句翻译这段巴利语文本,每句都附上对应的巴利原文:
"如是住,念住,不放逸,比丘行走,舍弃执著;
智者于此处,应断除生、老、愁、悲及苦。"
Evaṃvihārī sato appamatto, bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni;
Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca, idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ.
"我欢喜大仙此言,善说的无依的乔达摩之语;
确实世尊已断苦,因为你已了知此法。"
Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ;
Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo.
"他们必定也能断苦,那些你这牟尼所教导的人;
我来此敬礼你,龙象,愿世尊也教导我。"
Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṃ, ye tvaṃ muni aṭṭhitaṃ ovadeyya;
Taṃ taṃ namassāmi samecca nāga, appeva maṃ bhagavā aṭṭhitaṃ ovadeyya.
"若知吠陀通达的婆罗门,无所有,不著于欲有;
他确实已度此暴流,已渡彼岸,无垢无疑。"
Yaṃ brāhmaṇaṃ vedagumābhijaññā, akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ;
Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho.
"于此,明智通达吠陀者,舍弃此有与非有的执著;
他离贪、无忧、无望,我说他已度生老。"
Vidvā ca yo vedagū naro idha, bhavābhave saṅgamimaṃ visajja;
So vītataṇho anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī.
梅塔古学童问第四完毕。
Mettagūmāṇavapucchā catutthī niṭṭhitā.
朵塔迦学童问
Dhotakamāṇavapucchā



‘‘Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā dhotako)

Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṃ;

Tava sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano’’.

1068.

‘‘Tenahātappaṃ karohi, (dhotakāti bhagavā) idheva nipako sato;

Ito sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano’’.

1069.

‘‘Passāmahaṃ devamanussaloke, akiñcanaṃ brāhmaṇamiriyamānaṃ;

Taṃ taṃ namassāmi samantacakkhu, pamuñca maṃ sakka kathaṃkathāhi’’.

1070.

‘‘Nāhaṃ sahissāmi [samissāmi (syā.), gamissāmi (sī.), samīhāmi (pī.)] pamocanāya, kathaṃkathiṃ dhotaka kañci loke;

Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno [ājānamāno (sī. syā. pī.)], evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresi’’.

1071.

‘‘Anusāsa brahme karuṇāyamāno, vivekadhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;

Yathāhaṃ ākāsova abyāpajjamāno, idheva santo asito careyyaṃ’’.

1072.

我将逐句翻译这段巴利语文本,每句都附上对应的巴利原文:
"我问你,世尊请告诉我,(这是尊者朵塔迦说的)
我渴望你的言语,大仙;
听了你的宣说后,我将学习自己的涅槃。"
Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā dhotako)
Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṃ;
Tava sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano.
"因此你要精进,(世尊对朵塔迦说)就在此处保持正念;
从这里听了宣说后,你将学习自己的涅槃。"
Tenahātappaṃ karohi, (dhotakāti bhagavā) idheva nipako sato;
Ito sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano.
"我看见天人世界中,无所有的婆罗门在行走;
我向你礼敬,遍眼者,释迦啊,请解脱我的疑惑。"
Passāmahaṃ devamanussaloke, akiñcanaṃ brāhmaṇamiriyamānaṃ;
Taṃ taṃ namassāmi samantacakkhu, pamuñca maṃ sakka kathaṃkathāhi.
"我不能解脱任何世间的疑惑者,朵塔迦;
但当你了知最胜法时,你将如此度过这暴流。"
Nāhaṃ sahissāmi pamocanāya, kathaṃkathiṃ dhotaka kañci loke;
Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno, evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresi.
"请教导我,婆罗门,以慈悲心,我应了知的远离之法;
如何我能如虚空不受扰乱,就在此处安住无依而行。"
Anusāsa brahme karuṇāyamāno, vivekadhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;
Yathāhaṃ ākāsova abyāpajjamāno, idheva santo asito careyyaṃ.



‘‘Kittayissāmi te santiṃ, (dhotakāti bhagavā) diṭṭhe dhamme anītihaṃ;

Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.

1073.

‘‘Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi santimuttamaṃ;

Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.

1074.

‘‘Yaṃ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā)

Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;

Etaṃ viditvā saṅgoti loke, bhavābhavāya mākāsi taṇha’’nti.

Dhotakamāṇavapucchā pañcamī niṭṭhitā.

6. Upasīvamāṇavapucchā

1075.

‘‘Eko ahaṃ sakka mahantamoghaṃ, (iccāyasmā upasīvo)

Anissito no visahāmi tārituṃ;

Ārammaṇaṃ brūhi samantacakkhu, yaṃ nissito oghamimaṃ tareyyaṃ’’.

1076.

‘‘Ākiñcaññaṃ pekkhamāno satimā, (upasīvāti bhagavā)

Natthīti nissāya tarassu oghaṃ;

Kāme pahāya virato kathāhi, taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassa’’ [rattamahābhipassa (syā.), rattamahaṃ vipassa (ka.)].

我将逐句翻译这段巴利语文本,每句都附上对应的巴利原文:
"我将向你宣说寂静,(世尊对朵塔迦说)在现法中非传闻的;
了知此后正念而行,便能度过世间的执著。"
Kittayissāmi te santiṃ, (dhotakāti bhagavā) diṭṭhe dhamme anītihaṃ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ.
"我欢喜那最上寂静,大仙;
了知此后正念而行,便能度过世间的执著。"
Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi santimuttamaṃ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ.
"凡你所了知的,(世尊对朵塔迦说)
上下及四方中间;
了知此是世间的执著,不要对有非有生起渴爱。"
Yaṃ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā)
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;
Etaṃ viditvā saṅgoti loke, bhavābhavāya mākāsi taṇha.
朵塔迦学童问第五完毕。
Dhotakamāṇavapucchā pañcamī niṭṭhitā.
优波私婆学童问
Upasīvamāṇavapucchā
"释迦啊,我独自面对巨大暴流,(这是尊者优波私婆说的)
无所依靠无法度过;
请告诉我所依,遍眼者,依靠什么我能度过此暴流。"
Eko ahaṃ sakka mahantamoghaṃ, (iccāyasmā upasīvo)
Anissito no visahāmi tārituṃ;
Ārammaṇaṃ brūhi samantacakkhu, yaṃ nissito oghamimaṃ tareyyaṃ.
"观察无所有处,保持正念,(世尊对优波私婆说)
以'无'为依而度过暴流;
舍弃诸欲,远离言论,日夜观察爱欲的灭尽。"
Ākiñcaññaṃ pekkhamāno satimā, (upasīvāti bhagavā)
Natthīti nissāya tarassu oghaṃ;
Kāme pahāya virato kathāhi, taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassa.



1077.

‘‘Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (iccāyasmā upasīvo)

Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ;

Saññāvimokkhe parame vimutto [dhimutto (ka.)], tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī’’ [anānuvāyī (syā. ka.)].

1078.

‘‘Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (upasīvāti bhagavā)

Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ;

Saññāvimokkhe parame vimutto, tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī’’.

1079.

‘‘Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, pūgampi vassānaṃ samantacakkhu;

Tattheva so sītisiyā vimutto, cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassa’’.

1080.

‘‘Accī yathā vātavegena khittā [khittaṃ (syā.), khitto (pī.)], (upasīvāti bhagavā)

Atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ;

Evaṃ munī nāmakāyā vimutto, atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ’’.

1081.



我将为您完整直译这些巴利语句，并对照输出：
巴利语：''Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (iccāyasmā upasīvo)
Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ;
Saññāvimokkhe parame vimutto, tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī''.
汉译：（尊者优波私婆如是说）
"对一切欲望已离贪者，
依止无所有处，舍弃其他；
于最高想解脱中解脱，
他是否能住于彼处而不随从他人？"
巴利语：''Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (upasīvāti bhagavā)
Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ;
Saññāvimokkhe parame vimutto, tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī''.
汉译：（世尊对优波私婆说）
"对一切欲望已离贪者，
依止无所有处，舍弃其他；
于最高想解脱中解脱，
他能住于彼处而不随从他人。"
巴利语：''Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, pūgampi vassānaṃ samantacakkhu;
Tattheva so sītisiyā vimutto, cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassa''.
汉译："若他住于彼处而不随从他人，即使多年，全眼者；
他就在那里成为清凉解脱，如此这般者的识会消失吗？"
巴利语：''Accī yathā vātavegena khittā, (upasīvāti bhagavā)
Atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ;
Evaṃ munī nāmakāyā vimutto, atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ''.
汉译：（世尊对优波私婆说）
"如同被风力吹散的火焰，
消失而不可计量；
同样，圣者从名身解脱，
消失而不可计量。"
（这句似乎没有提供巴利原文）



‘‘Atthaṅgato so uda vā so natthi, udāhu ve sassatiyā arogo;

Taṃ me munī sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’.

1082.

‘‘Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā)

Yena naṃ vajjuṃ taṃ tassa natthi;

Sabbesu dhammesu samūhatesu, samūhatā vādapathāpi sabbe’’ti.

Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī niṭṭhitā.

7. Nandamāṇavapucchā

1083.

‘‘Santi loke munayo, (iccāyasmā nando)

Janā vadanti tayidaṃ kathaṃsu;

Ñāṇūpapannaṃ no muniṃ [muni no (syā. ka.)] vadanti, udāhu ve jīvitenūpapannaṃ’’.

1084.

‘‘Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, (na sīlabbatena) [( ) natthi sī.-pī potthakesu]

Munīdha nanda kusalā vadanti;

Visenikatvā anīghā nirāsā, caranti ye te munayoti brūmi’’.

1085.

‘‘Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)

Diṭṭhassutenāpi [diṭṭhena sutenāpi (sī.

我将为您完整直译这些巴利语句，并对照输出：
巴利语：''Atthaṅgato so uda vā so natthi, udāhu ve sassatiyā arogo;
Taṃ me munī sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo''.
汉译："他是消失了，还是不存在，
或者他永恒健康？
圣者啊，请善为我解说，
因为你已了知此法。"
巴利语：''Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā)
Yena naṃ vajjuṃ taṃ tassa natthi;
Sabbesu dhammesu samūhatesu, samūhatā vādapathāpi sabbe''ti.
汉译：（世尊对优波私婆说）
"对已消失者，没有衡量，
用以称呼他的也不存在；
当一切法都被除去，
一切言说之道也都被除去。"
巴利语：Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī niṭṭhitā.
汉译：优波私婆学童问第六完毕。
Nandamāṇavapucchā
巴利语：''Santi loke munayo, (iccāyasmā nando)
Janā vadanti tayidaṃ kathaṃsu;
Ñāṇūpapannaṃ no muniṃ vadanti, udāhu ve jīvitenūpapannaṃ''.
汉译：（尊者难陀如是说）
"世间有圣者，
人们这样说，这是如何？
他们说圣者是具有智慧的，
还是说具有特殊生活的？"
巴利语：''Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, (na sīlabbatena)
Munīdha nanda kusalā vadanti;
Visenikatvā anīghā nirāsā, caranti ye te munayoti brūmi''.
汉译："不是通过见，不是通过闻，不是通过智，（不是通过戒行），
难陀啊，这里的善巧者称为圣者；
我说，那些远离军队，无苦，无欲，
如此行走的人，他们是圣者。"
巴利语：''Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)
Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ;
汉译：（尊者难陀如是说）
"这些沙门和婆罗门中的任何人，
他们说通过所见所闻而有清净；

), diṭṭhe sutenāpi (syā. pī. ka.)] vadanti suddhiṃ;

Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;

Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, atāru jātiñca jarañca mārisa;

Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.

1086.

‘‘Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)

Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ;

Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;

Kiñcāpi te tattha yatā caranti, nāriṃsu jātijaranti brūmi’’.

1087.

‘‘Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)

Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ;

Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;

Te ce muni [sace muni (sī.)] brūsi anoghatiṇṇe, atha ko carahi devamanussaloke;

Atāri jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.

1088.

), diṭṭhe sutenāpi (syā. pī. ka.)] vadanti suddhiṃ;

Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;

Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, atāru jātiñca jarañca mārisa;

Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’.


我将按照您的要求，完整直译这段巴利语文本，每句都对照输出汉语翻译：
diṭṭhe sutenāpi vadanti suddhiṃ;
他们说通过所见所闻可获得清净；
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;
他们说通过戒律和仪式可获得清净，他们以多种方式说可获得清净；
Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, atāru jātiñca jarañca mārisa;
世尊啊，那些在此精进修行的人，他们是否已经超越了生与老，尊者？
Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ''.
我问你，世尊啊，请告诉我这个。
''Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)
"任何这些沙门和婆罗门，"（世尊说）
Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ;
他们说通过所见所闻可获得清净；
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;
他们说通过戒律和仪式可获得清净，他们以多种方式说可获得清净；
Kiñcāpi te tattha yatā caranti, nāriṃsu jātijaranti brūmi''.
尽管他们在此精进修行，我说他们没有超越生和老。
''Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)
"任何这些沙门和婆罗门，"（尊者难陀如是说）
Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ;
他们说通过所见所闻可获得清净；
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ;
他们说通过戒律和仪式可获得清净，他们以多种方式说可获得清净；
Te ce muni brūsi anoghatiṇṇe, atha ko carahi devamanussaloke;
如果你说这些圣者未能渡过暴流，那么在天人世界中，
Atāri jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ''.
谁已经超越了生与老呢，尊者？我问你，世尊啊，请告诉我这个。



‘‘Nāhaṃ sabbe samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)

Jātijarāya nivutāti brūmi;

Ye sīdha diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ;

Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse;

Te ve narā oghatiṇṇāti brūmi’’.

1089.

‘‘Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ;

Ye sīdha diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ;

Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse;

Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī’’ti.

Nandamāṇavapucchā sattamā niṭṭhitā.

8. Hemakamāṇavapucchā

1090.

‘‘Ye me pubbe viyākaṃsu, (iccāyasmā hemako)

Huraṃ gotamasāsanā;

Iccāsi iti bhavissati, sabbaṃ taṃ itihītihaṃ;

Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ, nāhaṃ tattha abhiramiṃ.

1091.

我将按照您的要求，完整直译这段巴利语文本，每句都对照输出汉语翻译：
''Nāhaṃ sabbe samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)
"我不说所有的沙门和婆罗门，"（世尊说）
Jātijarāya nivutāti brūmi;
都被生老所遮蔽；
Ye sīdha diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ;
那些在此舍弃了所见、所闻、所觉知，以及一切戒律和仪式的人；
Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse;
舍弃了一切多种形式，完全了知渴爱，无漏的人；
Te ve narā oghatiṇṇāti brūmi''.
我说这些人确实已渡过了暴流。
''Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ;
"我欢喜大仙人的这些话，善说的、无依止的乔答摩之言；
Ye sīdha diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ;
那些在此舍弃了所见、所闻、所觉知，以及一切戒律和仪式的人；
Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse;
舍弃了一切多种形式，完全了知渴爱，无漏的人；
Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī''ti.
我也说他们已渡过了暴流。"
Nandamāṇavapucchā sattamā niṭṭhitā.
难陀学童之问第七结束。
''Ye me pubbe viyākaṃsu, (iccāyasmā hemako)
"那些在您之前为我解说的人，"（尊者黑摩迦如是说）
Huraṃ gotamasāsanā;
在乔答摩的教法之外；
Iccāsi iti bhavissati, sabbaṃ taṃ itihītihaṃ;
'过去如此，未来将如此'，这一切都是传闻；
Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ, nāhaṃ tattha abhiramiṃ.
这一切都是增长妄想，我不喜欢那些。



‘‘Tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṃ muni;

Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.

1092.

‘‘Idha diṭṭhasutamutaviññātesu, piyarūpesu hemaka;

Chandarāgavinodanaṃ, nibbānapadamaccutaṃ.

1093.

‘‘Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā;

Upasantā ca te sadā, tiṇṇā loke visattika’’nti.

Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā niṭṭhitā.

9. Todeyyamāṇavapucchā

1094.

‘‘Yasmiṃ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo)

Taṇhā yassa na vijjati;

Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa kīdiso’’.

1095.

‘‘Yasmiṃ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā)

Taṇhā yassa na vijjati;

Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa nāparo’’.

1096.

‘‘Nirāsaso so uda āsasāno, paññāṇavā so uda paññakappī;

Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ, taṃ me viyācikkha samantacakkhu’’.

1097.



我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṃ muni;
汉语: "你为我宣说法,牟尼啊,消灭渴爱的(法);
巴利语: Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ''.
汉语: 了知此法后,正念而行,可度世间的执著。"
巴利语: 1092.
汉语: 1092.
巴利语: ''Idha diṭṭhasutamutaviññātesu, piyarūpesu hemaka;
汉语: "在此,对于所见、所闻、所觉、所知的可爱事物,赫玛卡啊;
巴利语: Chandarāgavinodanaṃ, nibbānapadamaccutaṃ.
汉语: 消除欲贪,是不死的涅槃境界。
巴利语: 1093.
汉语: 1093.
巴利语: ''Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā;
汉语: "了知此法的有正念者,于现法中证得涅槃;
巴利语: Upasantā ca te sadā, tiṇṇā loke visattika''nti.
汉语: 他们永远寂静,度过世间的执著。"
巴利语: Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā niṭṭhitā.
汉语: 赫玛卡学童的问题,第八个结束。
巴利语: 9. Todeyyamāṇavapucchā
汉语: 9. 托德耶学童的问题
巴利语: 1094.
汉语: 1094.
巴利语: ''Yasmiṃ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo)
汉语: "在其中欲望不存在,(托德耶尊者如是说)
巴利语: Taṇhā yassa na vijjati;
汉语: 对他而言渴爱不存在;
巴利语: Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa kīdiso''.
汉语: 他已度过疑惑,他的解脱是怎样的?"
巴利语: 1095.
汉语: 1095.
巴利语: ''Yasmiṃ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā)
汉语: "在其中欲望不存在,(世尊对托德耶说)
巴利语: Taṇhā yassa na vijjati;
汉语: 对他而言渴爱不存在;
巴利语: Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa nāparo''.
汉语: 他已度过疑惑,他的解脱是无上的。"
巴利语: 1096.
汉语: 1096.
巴利语: ''Nirāsaso so uda āsasāno, paññāṇavā so uda paññakappī;
汉语: "他是无欲望的还是有欲望的,他是有智慧的还是仅仅想象有智慧;
巴利语: Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ, taṃ me viyācikkha samantacakkhu''.
汉语: 释迦啊,我如何能了知牟尼,请为我解释,全眼者。"
巴利语: 1097.
汉语: 1097.



‘‘Nirāsaso so na ca āsasāno, paññāṇavā so na ca paññakappī;

Evampi todeyya muniṃ vijāna, akiñcanaṃ kāmabhave asatta’’nti.

Todeyyamāṇavapucchā navamā niṭṭhitā.

10. Kappamāṇavapucchā

1098.

‘‘Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (iccāyasmā kappo)

Oghe jāte mahabbhaye;

Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa;

Tvañca me dīpamakkhāhi, yathāyidaṃ nāparaṃ siyā’’.

1099.

‘‘Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (kappāti bhagavā)

Oghe jāte mahabbhaye;

Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūmi kappa te.

1100.

‘‘Akiñcanaṃ anādānaṃ, etaṃ dīpaṃ anāparaṃ;

Nibbānaṃ iti [nibbānamīti (sī.)] naṃ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṃ.

1101.

‘‘Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā;

Na te māravasānugā, na te mārassa paddhagū’’ti [paṭṭhagūti (syā. ka.)].

Kappamāṇavapucchā dasamā niṭṭhitā.

11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā

1102.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Nirāsaso so na ca āsasāno, paññāṇavā so na ca paññakappī;
汉语: "他既无欲望也不抱有期待,他有智慧但不是仅仅想象有智慧;
巴利语: Evampi todeyya muniṃ vijāna, akiñcanaṃ kāmabhave asatta''nti.
汉语: 托德耶啊,你要如此了知牟尼,他无所有,不执著于欲有。"
巴利语: Todeyyamāṇavapucchā navamā niṭṭhitā.
汉语: 托德耶学童的问题,第九个结束。
巴利语: 10. Kappamāṇavapucchā
汉语: 10. 迦叶学童的问题
巴利语: 1098.
汉语: 1098.
巴利语: ''Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (iccāyasmā kappo)
汉语: "对于站在湖中央的人们,(迦叶尊者如是说)
巴利语: Oghe jāte mahabbhaye;
汉语: 当洪水泛滥,大恐惧产生时;
巴利语: Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa;
汉语: 对于被老死所围绕的人们,请宣说岛屿,尊者;
巴利语: Tvañca me dīpamakkhāhi, yathāyidaṃ nāparaṃ siyā''.
汉语: 请为我宣说岛屿,使此不再有其他。"
巴利语: 1099.
汉语: 1099.
巴利语: ''Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (kappāti bhagavā)
汉语: "对于站在湖中央的人们,(世尊对迦叶说)
巴利语: Oghe jāte mahabbhaye;
汉语: 当洪水泛滥,大恐惧产生时;
巴利语: Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūmi kappa te.
汉语: 对于被老死所围绕的人们,迦叶啊,我为你宣说岛屿。
巴利语: 1100.
汉语: 1100.
巴利语: ''Akiñcanaṃ anādānaṃ, etaṃ dīpaṃ anāparaṃ;
汉语: "无所有,无执取,这是无上的岛屿;
巴利语: Nibbānaṃ iti [nibbānamīti (sī.)] naṃ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṃ.
汉语: 我称之为涅槃,老死的完全灭尽。
巴利语: 1101.
汉语: 1101.
巴利语: ''Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā;
汉语: "了知此法的有正念者,于现法中证得涅槃;
巴利语: Na te māravasānugā, na te mārassa paddhagū''ti [paṭṭhagūti (syā. ka.)].
汉语: 他们不随魔的意志,他们不是魔的追随者。"
巴利语: Kappamāṇavapucchā dasamā niṭṭhitā.
汉语: 迦叶学童的问题,第十个结束。
巴利语: 11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā
汉语: 11. 阇都犍尼学童的问题
巴利语: 1102.
汉语: 1102.



‘‘Sutvānahaṃ vīramakāmakāmiṃ, (iccāyasmā jatukaṇṇi)

Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ;

Santipadaṃ brūhi sahajanetta, yathātacchaṃ bhagavā brūhi me taṃ.

1103.

‘‘Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati, ādiccova pathaviṃ tejī tejasā;

Parittapaññassa me bhūripañña, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;

Jātijarāya idha vippahānaṃ’’.

1104.

‘‘Kāmesu vinaya gedhaṃ, (jatukaṇṇīti bhagavā) nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;

Uggahītaṃ nirattaṃ vā, mā te vijjittha kiñcanaṃ.

1105.

‘‘Yaṃ pubbe taṃ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṃ;

Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi.

1106.

‘‘Sabbaso nāmarūpasmiṃ, vītagedhassa brāhmaṇa;

Āsavāssa na vijjanti, yehi maccuvasaṃ vaje’’ti.

Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā niṭṭhitā.

12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā

1107.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Sutvānahaṃ vīramakāmakāmiṃ, (iccāyasmā jatukaṇṇi)
汉语: "听闻了不欲欲的英雄,(阇都犍尼尊者如是说)
巴利语: Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ;
汉语: 我来询问已度过暴流的无欲者;
巴利语: Santipadaṃ brūhi sahajanetta, yathātacchaṃ bhagavā brūhi me taṃ.
汉语: 请说寂静之道,具慧眼者,世尊请如实地为我宣说。
巴利语: 1103.
汉语: 1103.
巴利语: ''Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati, ādiccova pathaviṃ tejī tejasā;
汉语: "世尊确实征服欲望而行,如同太阳以光热照耀大地;
巴利语: Parittapaññassa me bhūripañña, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;
汉语: 对我这小智慧者,广慧者啊,请教导我能理解的法;
巴利语: Jātijarāya idha vippahānaṃ''.
汉语: 在此世间舍离生老。"
巴利语: 1104.
汉语: 1104.
巴利语: ''Kāmesu vinaya gedhaṃ, (jatukaṇṇīti bhagavā) nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;
汉语: "调伏对欲望的贪求,(世尊对阇都犍尼说)视出离为安稳;
巴利语: Uggahītaṃ nirattaṃ vā, mā te vijjittha kiñcanaṃ.
汉语: 无论是执取还是舍弃,愿你无所有。
巴利语: 1105.
汉语: 1105.
巴利语: ''Yaṃ pubbe taṃ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṃ;
汉语: "干枯过去之物,未来勿有所有;
巴利语: Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi.
汉语: 如果不执著现在,你将寂静而行。
巴利语: 1106.
汉语: 1106.
巴利语: ''Sabbaso nāmarūpasmiṃ, vītagedhassa brāhmaṇa;
汉语: "婆罗门啊,对一切名色,
巴利语: Āsavāssa na vijjanti, yehi maccuvasaṃ vaje''ti.
汉语: 离贪者不存在使他落入死魔掌控的漏。"
巴利语: Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā niṭṭhitā.
汉语: 阇都犍尼学童的问题,第十一个结束。
巴利语: 12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā
汉语: 12. 跋陀罗伏陀学童的问题
巴利语: 1107.
汉语: 1107.



‘‘Okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ, (iccāyasmā bhadrāvudho)

Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ;

Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ, sutvāna nāgassa apanamissanti ito.

1108.

‘‘Nānājanā janapadehi saṅgatā, tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā;

Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’.

1109.

‘‘Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ, (bhadrāvudhāti bhagavā)

Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;

Yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti, teneva māro anveti jantuṃ.

1110.

‘‘Tasmā pajānaṃ na upādiyetha, bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke;

Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visatta’’nti.

Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā niṭṭhitā.

13. Udayamāṇavapucchā

1111.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ, (iccāyasmā bhadrāvudho)
汉语: "舍弃住处,断除渴爱,无动摇,(跋陀罗伏陀尊者如是说)
巴利语: Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ;
汉语: 舍弃喜爱,度过暴流,解脱;
巴利语: Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ, sutvāna nāgassa apanamissanti ito.
汉语: 舍弃妄想,我请求智者,听闻大龙象(佛陀)后,人们将离开此处。
巴利语: 1108.
汉语: 1108.
巴利语: ''Nānājanā janapadehi saṅgatā, tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā;
汉语: "来自各地的众多人聚集,英雄啊,渴望听闻你的话语;
巴利语: Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo''.
汉语: 请你为他们善作解答,因为你已了知此法。"
巴利语: 1109.
汉语: 1109.
巴利语: ''Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ, (bhadrāvudhāti bhagavā)
汉语: "应调伏一切执取的渴爱,(世尊对跋陀罗伏陀说)
巴利语: Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;
汉语: 上下四方与中间;
巴利语: Yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti, teneva māro anveti jantuṃ.
汉语: 因为人们在世间执取什么,魔就以此追随众生。
巴利语: 1110.
汉语: 1110.
巴利语: ''Tasmā pajānaṃ na upādiyetha, bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke;
汉语: "因此,了知后不应执取,具念的比丘不应执著世间任何事物;
巴利语: Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visatta''nti.
汉语: 如此观察执著的众生,这些人执著于死魔的领域。"
巴利语: Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā niṭṭhitā.
汉语: 跋陀罗伏陀学童的问题,第十二个结束。
巴利语: 13. Udayamāṇavapucchā
汉语: 13. 优陀耶学童的问题
巴利语: 1111.
汉语: 1111.



‘‘Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, (iccāyasmā udayo) katakiccaṃ anāsavaṃ;

Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ;

Aññāvimokkhaṃ pabrūhi, avijjāya pabhedanaṃ’’.

1112.

‘‘Pahānaṃ kāmacchandānaṃ, (udayāti bhagavā) domanassāna cūbhayaṃ;

Thinassa ca panūdanaṃ, kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ.

1113.

‘‘Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ, dhammatakkapurejavaṃ;

Aññāvimokkhaṃ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṃ’’.

1114.

‘‘Kiṃsu saṃyojano loko, kiṃsu tassa vicāraṇaṃ;

Kissassa vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati’’.

1115.

‘‘Nandisaṃyojano loko, vitakkassa vicāraṇaṃ;

Taṇhāya vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati’’.

1116.

‘‘Kathaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhati;

Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, taṃ suṇoma vaco tava’’.

1117.

‘‘Ajjhattañca bahiddhā ca, vedanaṃ nābhinandato;

Evaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhatī’’ti.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, (iccāyasmā udayo) katakiccaṃ anāsavaṃ;
汉语: "禅修者,无尘坐着,(优陀耶尊者如是说)已尽所作,无漏;
巴利语: Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ;
汉语: 已度一切法,我带着问题而来;
巴利语: Aññāvimokkhaṃ pabrūhi, avijjāya pabhedanaṃ''.
汉语: 请说明解脱知见,以及破除无明。"
巴利语: 1112.
汉语: 1112.
巴利语: ''Pahānaṃ kāmacchandānaṃ, (udayāti bhagavā) domanassāna cūbhayaṃ;
汉语: "断除欲贪,(世尊对优陀耶说)以及忧愁两者;
巴利语: Thinassa ca panūdanaṃ, kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ.
汉语: 驱除昏沉,遏制恶作。
巴利语: 1113.
汉语: 1113.
巴利语: ''Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ, dhammatakkapurejavaṃ;
汉语: "以舍念清净,以法寻为先导;
巴利语: Aññāvimokkhaṃ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṃ''.
汉语: 我说这是解脱知见,是破除无明。"
巴利语: 1114.
汉语: 1114.
巴利语: ''Kiṃsu saṃyojano loko, kiṃsu tassa vicāraṇaṃ;
汉语: "世间以什么为结缚,什么是它的游移;
巴利语: Kissassa vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati''.
汉语: 舍弃什么,称为涅槃?"
巴利语: 1115.
汉语: 1115.
巴利语: ''Nandisaṃyojano loko, vitakkassa vicāraṇaṃ;
汉语: "世间以喜为结缚,寻是它的游移;
巴利语: Taṇhāya vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati''.
汉语: 舍弃渴爱,称为涅槃。"
巴利语: 1116.
汉语: 1116.
巴利语: ''Kathaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhati;
汉语: "具念行者如何使识灭尽;
巴利语: Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, taṃ suṇoma vaco tava''.
汉语: 我来询问世尊,愿听闻你的话语。"
巴利语: 1117.
汉语: 1117.
巴利语: ''Ajjhattañca bahiddhā ca, vedanaṃ nābhinandato;
汉语: "对内外的感受不生喜爱,
巴利语: Evaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhatī''ti.
汉语: 如此具念行者,识即灭尽。"



Udayamāṇavapucchā terasamā niṭṭhitā.

14. Posālamāṇavapucchā

1118.

‘‘Yo atītaṃ ādisati, (iccāyasmā posālo) anejo chinnasaṃsayo;

Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ.

1119.

‘‘Vibhūtarūpasaññissa , sabbakāyappahāyino;

Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato;

Ñāṇaṃ sakkānupucchāmi, kathaṃ neyyo tathāvidho’’.

1120.

‘‘Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) abhijānaṃ tathāgato;

Tiṭṭhantamenaṃ jānāti, vimuttaṃ tapparāyaṇaṃ.

1121.

‘‘Ākiñcaññasambhavaṃ ñatvā, nandī saṃyojanaṃ iti;

Evametaṃ abhiññāya, tato tattha vipassati;

Etaṃ [evaṃ (syā. ka.)] ñāṇaṃ tathaṃ tassa, brāhmaṇassa vusīmato’’ti.

Posālamāṇavapucchā cuddasamā niṭṭhitā.

15. Mogharājamāṇavapucchā

1122.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: Udayamāṇavapucchā terasamā niṭṭhitā.
汉语: 优陀耶学童的问题,第十三个结束。
巴利语: 14. Posālamāṇavapucchā
汉语: 14. 波萨罗学童的问题
巴利语: 1118.
汉语: 1118.
巴利语: ''Yo atītaṃ ādisati, (iccāyasmā posālo) anejo chinnasaṃsayo;
汉语: "谁能指出过去,(波萨罗尊者如是说)无动摇,断疑惑;
巴利语: Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ.
汉语: 已度一切法,我带着问题而来。
巴利语: 1119.
汉语: 1119.
巴利语: ''Vibhūtarūpasaññissa , sabbakāyappahāyino;
汉语: "对于色想已消失,已舍弃一切身体,
巴利语: Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato;
汉语: 内外都观察'无所有'的人;
巴利语: Ñāṇaṃ sakkānupucchāmi, kathaṃ neyyo tathāvidho''.
汉语: 我问能者关于智慧,这样的人如何引导?"
巴利语: 1120.
汉语: 1120.
巴利语: ''Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) abhijānaṃ tathāgato;
汉语: "一切识住,(世尊对波萨罗说)如来皆了知;
巴利语: Tiṭṭhantamenaṃ jānāti, vimuttaṃ tapparāyaṇaṃ.
汉语: 知道他住于此,解脱并趣向彼。
巴利语: 1121.
汉语: 1121.
巴利语: ''Ākiñcaññasambhavaṃ ñatvā, nandī saṃyojanaṃ iti;
汉语: "了知无所有处的生起,喜爱是结缚;
巴利语: Evametaṃ abhiññāya, tato tattha vipassati;
汉语: 如此通达后,他于此观察;
巴利语: Etaṃ [evaṃ (syā. ka.)] ñāṇaṃ tathaṃ tassa, brāhmaṇassa vusīmato''ti.
汉语: 这就是那位已住梵行的婆罗门的如实智。"
巴利语: Posālamāṇavapucchā cuddasamā niṭṭhitā.
汉语: 波萨罗学童的问题,第十四个结束。
巴利语: 15. Mogharājamāṇavapucchā
汉语: 15. 摩伽罗阇学童的问题
巴利语: 1122.
汉语: 1122.



‘‘Dvāhaṃ sakkaṃ apucchissaṃ, (iccāyasmā mogharājā)

Na me byākāsi cakkhumā;

Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutaṃ.

1123.

‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako;

Diṭṭhiṃ te nābhijānāti, gotamassa yasassino.

1124.

‘‘Evaṃ abhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ;

Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’’.

1125.

‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato;

Attānudiṭṭhiṃ ūhacca, evaṃ maccutaro siyā;

Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ti.

Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā niṭṭhitā.

16. Piṅgiyamāṇavapucchā

1126.

‘‘Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo)

Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu;

Māhaṃ nassaṃ momuho antarāva

Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;

Jātijarāya idha vippahānaṃ’’.

1127.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Dvāhaṃ sakkaṃ apucchissaṃ, (iccāyasmā mogharājā)
汉语: "我两次问了能者,(摩伽罗阇尊者如是说)
巴利语: Na me byākāsi cakkhumā;
汉语: 具眼者没有为我解答;
巴利语: Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutaṃ.
汉语: 我听说,到第三次时,天仙会解答。
巴利语: 1123.
汉语: 1123.
巴利语: ''Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako;
汉语: "这个世界,他世,梵天界和天神界;
巴利语: Diṭṭhiṃ te nābhijānāti, gotamassa yasassino.
汉语: 不了知你的见解,有名声的乔达摩。
巴利语: 1124.
汉语: 1124.
巴利语: ''Evaṃ abhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ;
汉语: "如此殊胜的见者,我带着问题而来;
巴利语: Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati''.
汉语: 如何观察世间,死王就看不见?"
巴利语: 1125.
汉语: 1125.
巴利语: ''Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato;
汉语: "摩伽罗阇,常具念地观察世间为空;
巴利语: Attānudiṭṭhiṃ ūhacca, evaṃ maccutaro siyā;
汉语: 拔除我见,如此可以超越死亡;
巴利语: Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī''ti.
汉语: 如此观察世间,死王就看不见。"
巴利语: Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā niṭṭhitā.
汉语: 摩伽罗阇学童的问题,第十五个结束。
巴利语: 16. Piṅgiyamāṇavapucchā
汉语: 16. 宾耆耶学童的问题
巴利语: 1126.
汉语: 1126.
巴利语: ''Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo)
汉语: "我已衰老,无力,失去容色,(宾耆耶尊者如是说)
巴利语: Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu;
汉语: 眼不清晰,耳不舒适;
巴利语: Māhaṃ nassaṃ momuho antarāva
汉语: 愿我不要中途迷失而灭亡,
巴利语: Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;
汉语: 请说法,使我能了知;
巴利语: Jātijarāya idha vippahānaṃ''.
汉语: 在此断除生老。"
巴利语: 1127.
汉语: 1127.



‘‘Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā)

Ruppanti rūpesu janā pamattā;

Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto,

Jahassu rūpaṃ apunabbhavāya’’.

1128.

‘‘Disā catasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyo;

Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ asutaṃ amutaṃ [asutaṃ amutaṃ vā (sī.), asutāmutaṃ vā (syā.), asutaṃ’mutaṃ vā (pī.)], atho aviññātaṃ kiñcanamatthi [kiñci matthi (syā.), kiñci natthi (pī.), kiñcinamatthi (ka.)] loke;

Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, jātijarāya idha vippahānaṃ’’.

1129.

‘‘Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā)

Santāpajāte jarasā parete;

Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyā’’ti.

Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā niṭṭhitā.

我会将每句巴利语直译成汉语,并对照输出:
巴利语: ''Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā)
汉语: "看到在诸色中受苦的人们,(世尊对宾耆耶说)
巴利语: Ruppanti rūpesu janā pamattā;
汉语: 放逸的人们在诸色中受伤害;
巴利语: Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto,
汉语: 因此,宾耆耶,你要不放逸,
巴利语: Jahassu rūpaṃ apunabbhavāya''.
汉语: 舍弃色,以免再生。"
巴利语: 1128.
汉语: 1128.
巴利语: ''Disā catasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyo;
汉语: "四方四维,上下,这十方;
巴利语: Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ asutaṃ amutaṃ [asutaṃ amutaṃ vā (sī.), asutāmutaṃ vā (syā.), asutaṃ'mutaṃ vā (pī.)], atho aviññātaṃ kiñcanamatthi [kiñci matthi (syā.), kiñci natthi (pī.), kiñcinamatthi (ka.)] loke;
汉语: 在世间,没有你未见、未闻、未觉、未知的任何事物;
巴利语: Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, jātijarāya idha vippahānaṃ''.
汉语: 请说法,使我能了知,在此断除生老。"
巴利语: 1129.
汉语: 1129.
巴利语: ''Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā)
汉语: "看到被渴爱征服的人们,(世尊对宾耆耶说)
巴利语: Santāpajāte jarasā parete;
汉语: 生起忧恼,被衰老征服;
巴利语: Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyā''ti.
汉语: 因此,宾耆耶,你要不放逸,舍弃渴爱,以免再生。"
巴利语: Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā niṭṭhitā.
汉语: 宾耆耶学童的问题,第十六个结束。



Pārāyanatthutigāthā

Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṃ [paricārakasoḷasannaṃ (syā. ka.)] brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṃ [pañhe (sī. pī.)] byākāsi. Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ. Pāraṅgamanīyā ime dhammāti, tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva [pārāyaṇaṃtveva (sī. aṭṭha.)] adhivacanaṃ.

1130.

Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū;

Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako.

1131.

Todeyya-kappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito;

Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;

Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.

1132.

Ete buddhaṃ upāgacchuṃ, sampannacaraṇaṃ isiṃ;

Pucchantā nipuṇe pañhe, buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ.

1133.




这是直译：
Pārāyanatthutigāthā (《彼岸赞颂偈》)
Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṃ byākāsi.
世尊在摩揭陀国磐石塔寺居住时说了这番话，应十六位侍奉的婆罗门的请求，一一回答了他们所问的问题。
Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ.
如果理解了每一个问题的意义和法义，并按照法的指引修行，就一定能到达老死的彼岸。
Pāraṅgamanīyā ime dhammāti, tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva adhivacanaṃ.
这些法是可以到达彼岸的，因此这个法门被称为"到达彼岸"。
Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū;
Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako.
阿耆多、帝须弥勒、富楼那，还有弥勒；
陀多迦、优波湿婆，以及难陀和醯摩迦。
Todeyya-kappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito;
Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;
Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.
刀提耶、迦叶两人，还有智者阇都乾耳；
跋陀罗浮陀、优陀耶，以及婆罗门布沙罗；
还有聪明的莫伽罗阇，以及大仙人宾耆耶。
Ete buddhaṃ upāgacchuṃ, sampannacaraṇaṃ isiṃ;
Pucchantā nipuṇe pañhe, buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ.
这些人来到佛陀面前，那位具足德行的仙人；
他们提出精妙的问题，来到最殊胜的佛陀面前。



Tesaṃ buddho pabyākāsi, pañhe puṭṭho yathātathaṃ;

Pañhānaṃ veyyākaraṇena, tosesi brāhmaṇe muni.

1134.

Te tositā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;

Brahmacariyamacariṃsu, varapaññassa santike.

1135.

Ekamekassa pañhassa, yathā buddhena desitaṃ;

Tathā yo paṭipajjeyya, gacche pāraṃ apārato.

1136.

Apārā pāraṃ gaccheyya, bhāvento maggamuttamaṃ;

Maggo so pāraṃ gamanāya, tasmā pārāyanaṃ iti.

Pārāyanānugītigāthā

1137.

‘‘Pārāyanamanugāyissaṃ, (iccāyasmā piṅgiyo)

Yathāddakkhi tathākkhāsi, vimalo bhūrimedhaso;

Nikkāmo nibbano [nibbuto (syā.)] nāgo, kissa hetu musā bhaṇe.

1138.

‘‘Pahīnamalamohassa , mānamakkhappahāyino;

Handāhaṃ kittayissāmi, giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ.

1139.

这是直译：
Tesaṃ buddho pabyākāsi, pañhe puṭṭho yathātathaṃ;
Pañhānaṃ veyyākaraṇena, tosesi brāhmaṇe muni.
佛陀如实回答了他们所问的问题；
牟尼以解答问题的方式，使这些婆罗门满意。
Te tositā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;
Brahmacariyamacariṃsu, varapaññassa santike.
他们因具眼者、日种佛陀而满意；
他们在最上智慧者身边修习梵行。
Ekamekassa pañhassa, yathā buddhena desitaṃ;
Tathā yo paṭipajjeyya, gacche pāraṃ apārato.
如果有人按照佛陀所教导的每一个问题那样修行，
他就能从此岸到达彼岸。
Apārā pāraṃ gaccheyya, bhāvento maggamuttamaṃ;
Maggo so pāraṃ gamanāya, tasmā pārāyanaṃ iti.
他能从此岸到达彼岸，修习最上之道；
那道路通向彼岸，因此被称为"到达彼岸"。
Pārāyanānugītigāthā (《彼岸随颂偈》)
''Pārāyanamanugāyissaṃ, (iccāyasmā piṅgiyo)
Yathāddakkhi tathākkhāsi, vimalo bhūrimedhaso;
Nikkāmo nibbano nāgo, kissa hetu musā bhaṇe.
"我将随颂'到达彼岸'，"（尊者宾耆耶如是说）
"如他所见，他如实宣说，无垢、广慧；
无欲、寂静的圣者，为何要说妄语？
''Pahīnamalamohassa, mānamakkhappahāyino;
Handāhaṃ kittayissāmi, giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ.
"对于已断除污垢和愚痴，舍弃傲慢和贬低的人；
来吧，我要赞颂他美妙的言语。



‘‘Tamonudo buddho samantacakkhu, lokantagū sabbabhavātivatto;

Anāsavo sabbadukkhapahīno, saccavhayo brahme upāsito me.

1140.

‘‘Dijo yathā kubbanakaṃ pahāya, bahupphalaṃ kānanamāvaseyya;

Evaṃ pahaṃ appadasse pahāya, mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto.

1141.

‘‘Yeme pubbe viyākaṃsu, huraṃ gotamasāsanā;

Iccāsi iti bhavissati;

Sabbaṃ taṃ itihitihaṃ, sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ.

1142.

‘‘Eko tamanudāsino, jutimā so pabhaṅkaro;

Gotamo bhūripaññāṇo, gotamo bhūrimedhaso.

1143.

‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

Taṇhakkhayamanītikaṃ , yassa natthi upamā kvaci’’.

1144.

‘‘Kiṃnu tamhā vippavasasi, muhuttamapi piṅgiya;

Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.

1145.

‘‘Yo te dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci’’.

1146.



我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
"Tamonudo buddho samantacakkhu, lokantagū sabbabhavātivatto;
"驱散黑暗的佛陀，全知全见，已达世界尽头，超越一切存在；
Anāsavo sabbadukkhapahīno, saccavhayo brahme upāsito me.
无漏者，已断除一切苦，以真理为名，婆罗门啊，他是我所崇拜的。
"Dijo yathā kubbanakaṃ pahāya, bahupphalaṃ kānanamāvaseyya;
"如鸟儿离开贫瘠之地，栖息于果实丰盛的森林；
Evaṃ pahaṃ appadasse pahāya, mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto.
如是，我舍弃见识浅薄者，如天鹅般抵达了广阔的海洋。
"Yeme pubbe viyākaṃsu, huraṃ gotamasāsanā;
"那些在乔达摩教义之前为我解说的人；
Iccāsi iti bhavissati;
说'过去是这样，未来将是那样'；
Sabbaṃ taṃ itihitihaṃ, sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ.
那全是传闻，那全是增长臆测。
"Eko tamanudāsino, jutimā so pabhaṅkaro;
"他独自驱散黑暗，光芒四射，破除黑暗；
Gotamo bhūripaññāṇo, gotamo bhūrimedhaso.
乔达摩智慧广大，乔达摩洞察力深远。
"Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;
"他为我讲述了法，即时可见，超越时间；
Taṇhakkhayamanītikaṃ , yassa natthi upamā kvaci".
灭尽渴爱，无患，无可比拟。"
"Kiṃnu tamhā vippavasasi, muhuttamapi piṅgiya;
"为何你要离开他，哪怕只是片刻，平其耶；
Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.
离开智慧广大的乔达摩，洞察力深远的乔达摩。
"Yo te dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;
"他为你讲述了法，即时可见，超越时间；
Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci".
灭尽渴爱，无患，无可比拟。"



‘‘Nāhaṃ tamhā vippavasāmi, muhuttamapi brāhmaṇa;

Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.

1147.

‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci.

1148.

‘‘Passāmi naṃ manasā cakkhunāva, rattindivaṃ brāhmaṇa appamatto;

Namassamāno vivasemi rattiṃ, teneva maññāmi avippavāsaṃ.

1149.

‘‘Saddhā ca pīti ca mano sati ca, nāpenti me gotamasāsanamhā;

Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripañño, sa tena teneva natohamasmi.

1150.

‘‘Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa, teneva kāyo na paleti tattha;

Saṃkappayantāya [saṃkappayattāya (sī.)] vajāmi niccaṃ, mano hi me brāhmaṇa tena yutto.

1151.

‘‘Paṅke sayāno pariphandamāno, dīpā dīpaṃ upaplaviṃ [upallaviṃ (syā. niddesa)];

Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ’’.

1152.

我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
"Nāhaṃ tamhā vippavasāmi, muhuttamapi brāhmaṇa;
"婆罗门啊，我不会离开他，哪怕只是片刻；
Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.
离开智慧广大的乔达摩，洞察力深远的乔达摩。
"Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;
"他为我讲述了法，即时可见，超越时间；
Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci.
灭尽渴爱，无患，无可比拟。
"Passāmi naṃ manasā cakkhunāva, rattindivaṃ brāhmaṇa appamatto;
"婆罗门啊，我以心如同以眼般看见他，日夜不懈；
Namassamāno vivasemi rattiṃ, teneva maññāmi avippavāsaṃ.
我以礼敬度过夜晚，因此我认为自己从未离开。
"Saddhā ca pīti ca mano sati ca, nāpenti me gotamasāsanamhā;
"信心、喜悦、意志和正念，不会使我离开乔达摩的教导；
Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripañño, sa tena teneva natohamasmi.
无论智慧广大者去往何方，我都朝那个方向顶礼。
"Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa, teneva kāyo na paleti tattha;
"我已衰老，体力微弱，因此身体不能前往那里；
Saṃkappayantāya vajāmi niccaṃ, mano hi me brāhmaṇa tena yutto.
但我常常以思维前往，婆罗门啊，因为我的心与他相连。
"Paṅke sayāno pariphandamāno, dīpā dīpaṃ upaplaviṃ;
"我曾躺在泥潭中挣扎，从一个岛漂流到另一个岛；
Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ".
然后我看见了正等正觉者，渡过了暴流，无漏者。"



‘‘Yathā ahū vakkali muttasaddho, bhadrāvudho āḷavi gotamo ca;

Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ,

Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ’’ [maccudheyyapāraṃ (sī.)].

1153.

‘‘Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvāna munino vaco;

Vivaṭṭacchado sambuddho, akhilo paṭibhānavā.

1154.

‘‘Adhideve abhiññāya, sabbaṃ vedi varovaraṃ [paro varaṃ (sī. syā.), paro paraṃ (niddesa)];

Pañhānantakaro satthā, kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.

1155.

‘‘Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ, yassa natthi upamā kvaci;

Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā, evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta’’nti.

Pārāyanavaggo pañcamo niṭṭhito.

Suttuddānaṃ –

1.

Urago [imā uddānagāthāyo sī. pī. potthakesu na santi] dhaniyopi ca, khaggavisāṇo kasi ca;

Cundo bhavo punadeva, vasalo ca karaṇīyañca;

Hemavato atha yakkho, vijayasuttaṃ munisuttavaranti.

2.

我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
"Yathā ahū vakkali muttasaddho, bhadrāvudho āḷavi gotamo ca;
"正如瓦卡利、跋陀罗乌陀和阿拉维·乔达摩充满信心；
Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ,
你也要如此释放信心，
Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ".
平其耶啊，你将到达死亡领域的彼岸。"
"Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvāna munino vaco;
"听了牟尼的话，我更加虔诚；
Vivaṭṭacchado sambuddho, akhilo paṭibhānavā.
正等正觉者已揭开遮蔽，无垢，充满智慧。
"Adhideve abhiññāya, sabbaṃ vedi varovaraṃ;
"他已了知诸天，知晓一切最胜者；
Pañhānantakaro satthā, kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.
导师能终结一切问题，对怀疑者和求知者。
"Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ, yassa natthi upamā kvaci;
"不可动摇，不可震撼，无可比拟；
Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā, evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta"nti.
我必定会去，对此我毫无疑虑，请记住我这样决心已定。"
Pārāyanavaggo pañcamo niṭṭhito.
彼岸品第五结束。
Suttuddānaṃ –
经文摘要 –
Urago dhaniyopi ca, khaggavisāṇo kasi ca;
蛇经、陀尼耶经、犀牛角经、耕田经；
Cundo bhavo punadeva, vasalo ca karaṇīyañca;
周陀经、有经、再有经、贱民经和应作经；
Hemavato atha yakkho, vijayasuttaṃ munisuttavaranti.
雪山夜叉经、胜利经和牟尼经。



Paṭhamakaṭṭhavaro varavaggo, dvādasasuttadharo suvibhatto;

Desito cakkhumatā vimalena, suyyati vaggavaro uragoti.

3.

Ratanāmagandho hirimaṅgalanāmo, sucilomakapilo ca brāhmaṇadhammo;

Nāvā [nātha (ka.)] kiṃsīlauṭṭhahano ca, rāhulo ca punapi vaṅgīso.

4.

Sammāparibbājanīyopi cettha, dhammikasuttavaro suvibhatto;

Cuddasasuttadharo dutiyamhi, cūḷakavaggavaroti tamāhu.

5.

Pabbajjapadhānasubhāsitanāmo, pūraḷāso punadeva māgho ca;

Sabhiyaṃ keṇiyameva sallanāmo, vāseṭṭhavaro kālikopi ca.

6.

Nālakasuttavaro suvibhatto, taṃ anupassī tathā punadeva;

Dvādasasuttadharo tatiyamhi, suyyati vaggavaro mahānāmo.

7.

Kāmaguhaṭṭhakaduṭṭhakanāmā , suddhavaro paramaṭṭhakanāmo;

Jarā mettiyavaro suvibhatto, pasūramāgaṇḍiyā purābhedo.

8.

我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
Paṭhamakaṭṭhavaro varavaggo, dvādasasuttadharo suvibhatto;
第一最胜品，共含十二经，善分别；
Desito cakkhumatā vimalena, suyyati vaggavaro uragoti.
由具眼无垢者所说，此最胜品被称为蛇品。
Ratanāmagandho hirimaṅgalanāmo, sucilomakapilo ca brāhmaṇadhammo;
宝经、香经、惭愧经、吉祥经，须志罗摩经、迦毗罗经和婆罗门法经；
Nāvā kiṃsīlauṭṭhahano ca, rāhulo ca punapi vaṅgīso.
船经、何戒经、起信经，罗睺罗经和再次的婆耆沙经。
Sammāparibbājanīyopi cettha, dhammikasuttavaro suvibhatto;
此处还有正游行经，法经最胜善分别；
Cuddasasuttadharo dutiyamhi, cūḷakavaggavaroti tamāhu.
第二品含十四经，被称为小品最胜。
Pabbajjapadhānasubhāsitanāmo, pūraḷāso punadeva māgho ca;
出家经、精进经、善说经，富兰那经和摩揭经；
Sabhiyaṃ keṇiyameva sallanāmo, vāseṭṭhavaro kālikopi ca.
差比亚经、吉尼耶经、箭经，婆悉吒经最胜和迦利经。
Nālakasuttavaro suvibhatto, taṃ anupassī tathā punadeva;
那罗迦经最胜善分别，随观经如是再次；
Dvādasasuttadharo tatiyamhi, suyyati vaggavaro mahānāmo.
第三品含十二经，被称为大品最胜。
Kāmaguhaṭṭhakaduṭṭhakanāmā , suddhavaro paramaṭṭhakanāmo;
欲经、密集八颂经、恶经，清净最胜、至上八颂经；
Jarā mettiyavaro suvibhatto, pasūramāgaṇḍiyā purābhedo.
老经、慈经最胜善分别，波须罗经、摩犍提耶经、在毁坏之前经。



Kalahavivādo ubho viyuhā ca, tuvaṭakaattadaṇḍasāriputtā;

Soḷasasuttadharo catutthamhi, aṭṭhakavaggavaroti tamāhu.

9.

Magadhe janapade ramaṇīye, desavare katapuññanivese;

Pāsāṇakacetiyavare suvibhatte, vasi bhagavā gaṇaseṭṭho.

10.

Ubhayavāsamāgatiyamhi [ubhayaṃ vā puṇṇasamāgataṃ yamhi (syā.)], dvādasayojaniyā parisāya;

Soḷasabrāhmaṇānaṃ kira puṭṭho, pucchāya soḷasapañhakammiyā;

Nippakāsayi dhammamadāsi.

11.

Atthapakāsakabyañjanapuṇṇaṃ, dhammamadesesi parakhemajaniyaṃ [varaṃ khamanīyaṃ (ka.)];

Lokahitāya jino dvipadaggo, suttavaraṃ bahudhammavicitraṃ;

Sabbakilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

12.

Byañjanamatthapadaṃ samayuttaṃ [byañjanamatthapadasamayuttaṃ (syā.)], akkharasaññitaopamagāḷhaṃ;

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

13.

我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
Kalahavivādo ubho viyuhā ca, tuvaṭakaattadaṇḍasāriputtā;
争论经、两种军阵经，迅速经、自杖经、舍利弗经；
Soḷasasuttadharo catutthamhi, aṭṭhakavaggavaroti tamāhu.
第四品含十六经，被称为八颂品最胜。
Magadhe janapade ramaṇīye, desavare katapuññanivese;
在美丽的摩揭陀国，最胜之地，功德所居；
Pāsāṇakacetiyavare suvibhatte, vasi bhagavā gaṇaseṭṭho.
在善分别的巴萨那卡塔石窟，众中最胜的世尊居住。
Ubhayavāsamāgatiyamhi, dvādasayojaniyā parisāya;
在两处居住的集会中，十二由旬范围的众会；
Soḷasabrāhmaṇānaṃ kira puṭṭho, pucchāya soḷasapañhakammiyā;
据说被十六位婆罗门询问，关于十六个问题的询问；
Nippakāsayi dhammamadāsi.
他宣说并给予了法。
Atthapakāsakabyañjanapuṇṇaṃ, dhammamadesesi parakhemajaniyaṃ;
他宣说了意义明确、文句圆满的法，能生最高安稳；
Lokahitāya jino dvipadaggo, suttavaraṃ bahudhammavicitraṃ;
为了世间利益，两足尊胜者宣说了最胜经，多法庄严；
Sabbakilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
为了解脱一切烦恼，两足尊胜者宣说了最胜经。
Byañjanamatthapadaṃ samayuttaṃ, akkharasaññitaopamagāḷhaṃ;
文句、意义和词组相应，字句精确、譬喻深奥；
Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
破除世间思虑的智慧，两足尊胜者宣说了最胜经。



Rāgamale amalaṃ vimalaggaṃ, dosamale amalaṃ vimalaggaṃ;

Mohamale amalaṃ vimalaggaṃ, lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ;

Desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

14.

Klesamale amalaṃ vimalaggaṃ, duccaritamale amalaṃ vimalaggaṃ;

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

15.

Āsavabandhanayogākilesaṃ, nīvaraṇāni ca tīṇi malāni;

Tassa kilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

16.

Nimmalasabbakilesapanūdaṃ, rāgavirāgamanejamasokaṃ;

Santapaṇītasududdasadhammaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

17.

Rāgañca dosakamabhañjitasantaṃ [dosañca bhañjitasantaṃ (syā.)], yonicatuggatipañcaviññāṇaṃ;

Taṇhāratacchadanatāṇalatāpamokkhaṃ [taṇhātalaratacchedanatāṇapamokkhaṃ (syā.)], desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

18.

我会逐句翻译这段巴利语文本，每句都附上原文对照：
Rāgamale amalaṃ vimalaggaṃ, dosamale amalaṃ vimalaggaṃ;
对贪欲垢无垢最清净，对嗔恨垢无垢最清净；
Mohamale amalaṃ vimalaggaṃ, lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ;
对愚痴垢无垢最清净，破除世间思虑的智慧；
Desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
两足尊胜者宣说了最胜经。
Klesamale amalaṃ vimalaggaṃ, duccaritamale amalaṃ vimalaggaṃ;
对烦恼垢无垢最清净，对恶行垢无垢最清净；
Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
破除世间思虑的智慧，两足尊胜者宣说了最胜经。
Āsavabandhanayogākilesaṃ, nīvaraṇāni ca tīṇi malāni;
漏、结缚、轭、烦恼，以及三种障碍和垢；
Tassa kilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
为了解脱这些烦恼，两足尊胜者宣说了最胜经。
Nimmalasabbakilesapanūdaṃ, rāgavirāgamanejamasokaṃ;
清净无垢、去除一切烦恼，离贪、不动、无忧；
Santapaṇītasududdasadhammaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
寂静、殊胜、难见之法，两足尊胜者宣说了最胜经。
Rāgañca dosakamabhañjitasantaṃ, yonicatuggatipañcaviññāṇaṃ;
破除贪欲和嗔恨的寂静，四生四趣五识；
Taṇhāratacchadanatāṇalatāpamokkhaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
渴爱之网、遮蔽、庇护、解脱，两足尊胜者宣说了最胜经。
provided by EasyChat



Gambhīraduddasasaṇhanipuṇaṃ, paṇḍitavedaniyaṃ nipuṇatthaṃ;

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

19.

Navaṅgakusumamālagīveyyaṃ, indriyajhānavimokkhavibhattaṃ;

Aṭṭhaṅgamaggadharaṃ varayānaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

20.

Somupamaṃ vimalaṃ parisuddhaṃ, aṇṇavamūpamaratanasucittaṃ;

Pupphasamaṃ ravimūpamatejaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

21.

Khemasivaṃ sukhasītalasantaṃ, maccutatāṇaparaṃ paramatthaṃ;

Tassa sunibbutadassanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggoti.

Suttanipātapāḷi niṭṭhitā.



以下是对应的巴利语和汉语直译:
Gambhīraduddasasaṇhanipuṇaṃ, paṇḍitavedaniyaṃ nipuṇatthaṃ;
深奥难见微妙精细，智者所知微妙义理；
Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
世间观察智慧破除，两足尊者说此妙经。
Navaṅgakusumamālagīveyyaṃ, indriyajhānavimokkhavibhattaṃ;
九分法花鬘为项饰，根禅解脱分别宣说；
Aṭṭhaṅgamaggadharaṃ varayānaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
八正道为胜乘所持，两足尊者说此妙经。
Somupamaṃ vimalaṃ parisuddhaṃ, aṇṇavamūpamaratanasucittaṃ;
如月清净无垢纯洁，如海珍宝庄严美丽；
Pupphasamaṃ ravimūpamatejaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.
如花如日光辉灿烂，两足尊者说此妙经。
Khemasivaṃ sukhasītalasantaṃ, maccutatāṇaparaṃ paramatthaṃ;
安稳吉祥快乐清凉，死亡庇护最高真理；
Tassa sunibbutadassanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo ti.
为见彼寂静涅槃因，两足尊者说此妙经。
Suttanipātapāḷi niṭṭhitā.
经集圣典终。

